Het wordt steeds kouder en we doen van alles om de huizen op te warmen en warm te houden. Logisch! Maar hoe doe je dit op een veilige manier? Aan stoken hangen ook wat risico’s, zoals brand en koolmonoxidevergiftiging. Gelukkig kun je veel zelf doen om de risico’s te verkleinen!
Hoe ontstaat brand tijdens het stoken?
Een knisperend vuurtje of warme kachel is heerlijk, maar het kan ook gevaarlijk zijn. Brand ontstaat vaak door vonken die overspringen, te veel warmte op één plek of een schoorsteen die niet goed schoon is. Ook het gebruik van verkeerde brandstoffen, zoals nat hout of materialen die niet bedoeld zijn om te verbranden, kunnen voor problemen zorgen.
Tips om een schoorsteenbrand te voorkomen
Schoorsteenbranden komen helaas vaak voor. Vaak is de oorzaak een vervuilde of verstopte schoorsteen. Met deze tips kun je een schoorsteenbrand voorkomen:
Stook veilig: pas de Zwitsere stookmethode toe.
Gebruik schoon en droog hout. Pas de Zwitserse Methode toe, ook wel 'het omgekeerde stoken' genoemd. Onder in de kachel leg je grote houtblokken, met daar bovenop kleine houtjes die je aansteekt. Deze methode zorgt ervoor dat het vuur van bovenaf rustig begint te branden en dat de rookontwikkeling minimaliseert.
Zorg voor voldoende ventilatie.
Ventilatie zorgt voor een goede toevoer van zuurstof. Dit zorgt ervoor dat het vuur van boven naar beneden door het kanaal wordt geleid.
Zorg voor een schone schoorsteen.
Laat de schoorsteen minstens één keer per jaar vegen en controleren door een erkend bedrijf. Zorg voor een emmer met zand naast de schoorsteen, open haard of kachel. Mocht er toch brand ontstaan, dan is zand een goed blusmiddel.
Het gevaar van koolmonoxide (CO)
Koolmonoxide (CO) is een sluipmoordenaar: je ziet het niet, je ruikt het niet en je proeft het niet. Het ontstaat bij onvolledige verbranding van onder andere gas, hout, kolen of pellets in verwarmings- of kooktoestellen. Bijvoorbeeld als je CV-ketel, kachel of geiser niet goed brandt omdat deze slecht onderhouden of kapot is.
Adem je het in? Dan kun je flink ziek worden, bewusteloos raken of erger. In de koudere maanden kan het lastiger zijn om een koolmonoxidevergiftiging te herkennen, omdat de symptomen overeen kunnen komen met de griep. Voorkomen is simpel: laat je toestel regelmatig nakijken, zorg voor frisse lucht in huis en hang een CO-melder op. Zo blijf je veilig!
Wat kun jij doen om koolmonoxidevergiftiging te voorkomen?
Controleer je verbrandingstoestellen
- Kijk of je woning een verbrandingstoestel heeft: CV-ketel, gaskachel, open haard, geiser, hout- of pelletkachel.
- Let op de kleur van de vlam. Een goed werkend gastoestel heeft een blauwe vlam. Is de vlam geel of oranje, dan is er te weinig zuurstof. Neem in dat geval contact op met een erkend installateur.
- Controleer je toestel op slijtage. Zie je roest, roet of corrosie? Dan kan de verbranding onvolledig zijn. Laat het toestel nakijken door een vakman.
- Controleer het afvoerkanaal. Zorg dat de aansluiting intact is en het kanaal zo recht en verticaal mogelijk loopt. Bochten of horizontale stukken verstoren de trek en verhogen het risico op CO-vorming.
- Gebruik je een kolen- of houtkachel? Verwijder regelmatig asresten. Als het rooster bedekt is, kan er te weinig lucht bij, wat onvolledige verbranding veroorzaakt.
- Laat je schoorsteen jaarlijks reinigen en controleer meteen of de verbindingen goed luchtdicht zijn.
Plaats en onderhoud een CO-melder
- Hang een goedgekeurde koolmonoxidemelder op in de buurt van elk verbrandingstoestel én in de buurt van slaapkamers.
- Heb je geen verbrandingstoestel in de kamer? Dan is een melder nog steeds verstandig, vooral naast ruimtes waar toestellen staan.
- Test je melder maandelijks door op de testknop te drukken.
- Controleer de vervangdatum en vervang oude melders direct.
- Zorg dat de melder op de juiste hoogte hangt (ademhoogte of volgens instructie van de fabrikant) en vrij zicht heeft.
Zorg voor goed onderhoud en ventilatie
- Laat je verbrandingstoestel jaarlijks controleren door een erkend monteur, bijvoorbeeld via Techniek Nederland.
- Kijk op de sticker of onderhoudskaart wanneer dit voor het laatst is gedaan.
- Zorg voor goede ventilatie in alle ruimtes waar toestellen staan.
- Zie je condens op ramen of muren? Dat kan wijzen op slechte ventilatie of afvoer van verbrandingsgassen. Laat dit controleren.
Het gevaar van rook
Bij brand denken we vaak aan vuur, maar de rook is het grootste gevaar. De meeste slachtoffers stikken door het inademen van giftige rook. Als je slaapt, werkt je neus niet. Alleen je gehoor werkt nog. Rook bevat veel giftige gassen. Je kunt daardoor binnen enkele minuten bewusteloos raken, zonder dat je het merkt. Een rookmelder waarschuwt je op tijd met een hard geluid, zodat je snel kunt handelen en veilig kunt wegkomen.
Rook verspreidt zich razendsnel door je huis en maakt vluchten moeilijk. Bovendien zorgt dikke rook ervoor dat je niets meer ziet, waardoor je makkelijk verdwaalt in je eigen woning.
Zelf de risico’s verkleinen: doe een snelle check!
Door simpele maatregelen kun je het risico op een CO-vergiftiging en brand verkleinen. Zo kan je jouw woning op een veilige manier verwarmen. Doe een snelle check:
CO-melder op de juist plek opgehangen
Koolmonoxide (CO) wordt ook wel een sluipmoordenaar genoemd. Het is van levensbelang dat je weet hoe je koolmonoxide herkent en voorkomt. Op deze pagina lees je waarom een CO-melder zo belangrijk is, waar je ‘m moet ophangen, en wat jij direct kunt doen om jezelf en je gezin te beschermen.
Rookmelder op de juiste plek opgehangen
Natuurlijk hoop je het niet mee te maken: brand bij jou thuis. Toch is het erg belangrijk om daar op voorbereid te zijn. Hang daarom een rookmelder op! Een kleine, maar simpele maatregel die van levensbelang is. Lees op deze pagina meer.
Het huis ventileren
Ventilatie zorgt voor een goede toevoer van zuurstof. Dit zorgt ervoor dat het vuur van boven naar beneden door het kanaal wordt geleid.
CV-ketel laten onderhouden door een erkende installateur
Laat je verbrandingstoestel jaarlijks controleren door een erkend monteur, bijvoorbeeld via Techniek Nederland. Kijk op de sticker of onderhoudskaart wanneer dit voor het laatst is gedaan. Zorg voor goede ventilatie in alle ruimtes waar toestellen staan. Zie je condens op ramen of muren? Dat kan wijzen op slechte ventilatie of afvoer van verbrandingsgassen. Laat dit controleren.
